Web Tasarım

Web tasarım sürecini işletmenizin hedeflerine göre yürütmek

Bir web tasarım projesine hazır bir görünüm seçerek değil, siteden ne beklediğinizi konuşarak başlıyoruz. Ağrı’da hizmet veren bir işletme için bu beklenti telefonla arama almak, randevu toplamak ya da ürünlerini tanıtmak olabilir. Hedef netleştiğinde sayfaların sırası, metinlerin tonu ve ilk ekranda öne çıkacak düğme ona göre şekillenir. Açık bir hedef, yayından sonra sitenin işe yarayıp yaramadığını anlamayı da kolaylaştırır. Ardından sitenize kimlerin geleceğini birlikte düşünüyoruz. Düzenli müşteriniz, şehre yeni atanmış bir öğretmen ya da sizi bir tavsiye üzerine arayan biri farklı sorularla gelir. Kimi çalışma saatlerinize, kimi adresinize, kimi de daha önce yaptığınız işlere bakmak ister. Her grubun ilk aradığı bilgiyi listelemek, sayfaların hangi sırayla kurulacağını belirler. Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz birkaç site örneği de bu aşamada işimizi kolaylaştırır. Bir sitede hoşunuza giden renk, diğerinde kolay bulunan iletişim bilgisi olabilir; bu ayrıntılar beklentinizi anlamamıza yardım eder. Rakiplerinizin sitelerini de inceleyip nelerin eksik kaldığını not ediyoruz. Görüşmenin sonunda kapsamı, sayfa listesini ve çalışma takvimini kısa bir özet belgesinde topluyoruz.

Hedefler ve sayfa listesi belli olduktan sonra sıra malzemeyi toplamaya gelir. Web tasarım takvimini en çok yavaşlatan şey eksik malzemedir. Logonuzun düzenlenebilir dosyası, işletmenizi gösteren fotoğraflar, hizmet listeniz ve iletişim bilgileriniz baştan toplandığında her sayfa gerçek içerikle kurulur. Geçici metinlerle ilerleyen bir çalışma ise sonradan sürprizlere açık kalır. Görsellerde, başka sitelerde de karşınıza çıkabilecek hazır fotoğraflar yerine işletmenizin kendi karelerini öneriyoruz. Ekibinizi, çalışma ortamınızı ve ürünlerinizi gösteren görüntüler ziyaretçide daha çok güven uyandırır. İyi bir ışıkta, düzenli bir kadrajla çekilmiş telefon fotoğrafları bile işe yarar. Gerekirse hangi karelerin çekileceğini gösteren bir liste hazırlıyoruz. Belgeler de bu hazırlığın bir parçasıdır. Yetki belgeleri, referans listesi ya da ürün broşürleri gibi dosyaların hangi sayfada yer alacağını baştan belirliyoruz. Böylece sonradan eklenen parçalar düzeni bozmaz ve ziyaretçi aradığı belgeyi tahmin ettiği yerde bulur. Güncelliğini yitirmiş belgeleri ise siteye taşımadan önce ayıklamanızı öneriyoruz.

Toplanan malzeme, sitenin iskeletini kurarken de yol gösterir. Bu iskeletin ziyaretçiye görünen yüzü menüdür; menü, sitede kaybolmadan dolaşmayı sağlayan bir yol haritası gibidir. Çoğu işletme için ana sayfa, hizmetler, hakkımızda ve iletişim sayfaları temel yapıyı oluşturur. Bunların dışındaki her sayfa, gerçek bir ihtiyaca karşılık geliyorsa eklenir. Menü başlıklarında kurum içinde kullandığınız terimler yerine müşterinizin aşina olduğu kelimeleri seçiyoruz. Örneğin bir oto serviste “Bakım ve Onarım” gibi herkesin anladığı bir başlık, teknik bir bölüm adından daha kolay tıklanır. Menüdeki sıra da en çok aranan bilgiden başlar. Alt menüleri ise gerçekten gerekli olduğu yerlerle sınırlı tutuyoruz. Her sayfanın sonunda ziyaretçiye bir sonraki adımı göstermek gerekir. Bu adım bir arama düğmesi, bir yol tarifi bağlantısı ya da kısa bir form olabilir. Sayfayı okuyup ne yapacağını bilemeyen kişi çoğu zaman sessizce ayrılır. Bu adımları başta konuştuğumuz hedefe bağladığımızda, sitenin her sayfası aynı amaca hizmet eder.

Ziyaretçinin sitede yaşayacağı deneyimi tasarlamak

Plan hazır olduğunda, ziyaretçinin sitede neyle karşılaşacağını ayrıntılandırmaya geçiyoruz. Bu deneyimin ilk parçası metinlerdir. Sitedeki metinler, deneyimli bir çalışanınızın müşteriyle yaptığı konuşmanın yazılı hâli gibidir. Uzun giriş cümleleri yerine ziyaretçinin sorusuna doğrudan yanıt veren kısa paragraflar kullanıyoruz. Ne yaptığınızı, kimlere hizmet verdiğinizi ve size nasıl ulaşılacağını ilk ekranda anlatıyoruz. Metinleri sizinle yaptığımız görüşmelerden yola çıkarak hazırlayabilir ya da sizin yazdığınız taslakları düzenleyebiliriz. Her iki durumda da son söz sizindir; yayına çıkan her cümle onayınızdan geçer. Metinlerde abartılı sıfatlar yerine somut bilgiler kullanmayı öneriyoruz. Hizmet verdiğiniz saatler, çalıştığınız bölge ya da ekibinizin deneyimi, övgü dolu cümlelerden daha ikna edicidir. Misafir ağırlayan işletmelerde yabancı ziyaretçiler için ikinci bir dil de gündeme gelebilir. Bu durumda çeviriyi kelime kelime değil, o dili konuşan birinin arayacağı bilgilere göre düzenliyoruz. Dil seçeneği her sayfada kolayca bulunacak bir yerde durur. Çevrilen sayfaların da ana dildeki sayfalar kadar güncel tutulması gerektiğini baştan hatırlatıyoruz.

Metinlerin ekranda nasıl göründüğü de deneyimin bir parçasıdır. Renk ve yazı seçimlerinde çıkış noktamız logonuz ve mevcut tanıtım malzemelerinizdir. Tabelanızda, kartvizitinizde ve sitenizde aynı renklerin görülmesi, işletmenizin akılda kalmasını kolaylaştırır. Bu malzemeler henüz yoksa sade ve dengeli bir renk düzeniyle başlıyoruz. Renklerin anlamını da tutarlı kullanıyoruz; örneğin düğmeler sitenin her yerinde aynı renkte durur. Yazı büyüklüğü, satır aralığı ve zemin ile yazı arasındaki kontrast, sitenin ne kadar rahat okunduğunu belirler. Gösterişli ama soluk bir yazı, özellikle yaşı ilerlemiş ziyaretçiler için bir engele dönüşür. Bu yüzden her ekranı okunaklılık açısından ayrıca kontrol ediyoruz. Bağlantıların metin içinde kolayca ayırt edilmesine de özen gösteriyoruz. Görsel öğeleri de aynı ölçüyle seçiyoruz. Her fotoğraf, simge ya da düğme bir işe hizmet etmeli; yalnızca boşluğu doldurmak için eklenen öğeler dikkati dağıtır. Boş alan bırakmak da bir karardır ve asıl mesajın öne çıkmasını sağlar. Sayfalar arasında aynı düzeni korumak, ziyaretçinin sitede kendini yabancı hissetmemesine yardım eder.

Bu web tasarım kararlarının hepsi en çok telefon ekranında sınanır. Sizi arayan müşterilerin önemli bir bölümü siteye telefonundan ulaşır. Bu yüzden düzeni önce küçük ekran için düşünüyor, ardından geniş ekrana taşıyoruz. Arama ve yol tarifi düğmeleri başparmağın kolayca uzandığı yerde durur. Böylece ziyaretçi, aradığı bilgiyi bulduğu anda sizinle iletişime geçebilir. Menüler, formlar ve tablolar telefonda ayrı bir özen ister. Parmakla dokunulacak alanları yeterince büyük bırakıyor, yan yana sıkışan sütunları alt alta diziyoruz. Uzun tabloları ise yana kaydırmadan okunabilecek kısa kartlara bölüyoruz. Telefon numarası istenen alanlarda rakam klavyesinin açılması da küçük ama fark edilen bir kolaylıktır. Mobil görünümü yalnızca tasarım programında değil, farklı marka ve boyuttaki gerçek telefonlarda deniyoruz. Eski bir cihazda ya da küçük bir ekranda bozulan bir bölüm görürsek yayından önce düzeltiyoruz. Yatay ve dikey kullanımı da ayrı ayrı kontrol ediyoruz. Tabletlerde ve geniş ekranlarda da düzenin dengeli kaldığından emin oluyoruz.

Deneyimi destekleyen hız ve güvenli altyapı

Ziyaretçinin deneyimini, ekranda gördüklerinin yanında sayfanın ne kadar çabuk açıldığı da belirler. Şehir dışında, köy yolunda ya da yayla dönüşünde mobil bağlantı zayıflayabilir. Böyle anlarda ağır bir sayfa açılmadan ziyaretçi vazgeçer ve başka bir sonuca geçer. Sayfaların hafif kalması, sizi bulmak isteyen herkesin işini kolaylaştırır. Hız bu yüzden web tasarım işinin sonunda eklenen bir ayar değil, en baştan gözetilen bir ölçüttür. Bunun için fotoğrafları yayına almadan önce boyutlandırıp sıkıştırıyoruz. Gereksiz eklentilerden ve ağır animasyonlardan kaçınıyor, ekranın altında kalan görsellerin kaydırıldıkça yüklenmesini sağlıyoruz. Yazı tiplerini de yalnızca gerçekten kullanılan ağırlıklarla sınırlıyoruz. Harita ve video gibi ağır öğeler için de sayfayı yormayan gösterim biçimleri seçiyoruz. Böylece ilk ekran gereksiz bir bekleme olmadan belirir ve ziyaretçi aradığı bilgiye daha çabuk ulaşır.

Hızı tahminle değil, ölçüm araçlarıyla izliyoruz. Yavaşlığa yol açan bir dosya ya da kod parçası görüldüğünde nedenini buluyor, gerekirse o bölümü daha sade bir çözümle yeniden kuruyoruz. Ölçümleri telefon ve bilgisayar görünümü için ayrı ayrı yapıyoruz. Sonuçları teknik ayrıntıya boğmadan, anlaşılır bir özetle sizinle paylaşıyoruz. Hızın yanında ziyaretçinin görmediği ama her gün etkisini hissettiği bir katman daha vardır: altyapı. Web tasarım sürecinde bu altyapıyı işletmenizin günlük temposuna göre seçiyoruz. Sık duyuru yayınlayan bir kurumla yılda birkaç kez güncellenen bir tanıtım sitesi aynı çözümü gerektirmez. Seçimi yaparken ekibinizin siteyi rahat kullanabilmesini öne alıyoruz. Güvenlik tarafında SSL sertifikası, güçlü şifreler ve güncel eklentiler temel adımlardır.

Yönetim girişini herkese açık bırakmıyor, yetkileri yalnızca ihtiyacı olan kişilere veriyoruz. Formlara gelen istenmeyen mesajlar için de ayrıca koruma ekliyoruz. Eklenti sayısını düşük tutmak, güncellenmesi gereken parça sayısını da azaltır. Adres çubuğundaki kilit simgesi, ziyaretçiye bilgilerinin korunduğunu gösteren küçük ama önemli bir işarettir. Düzenli yedek almak, beklenmedik bir sorunda sitenin kaybolmasını önler. Yedeklerin nerede tutulacağını ve gerektiğinde nasıl geri yükleneceğini teslimden önce konuşuyoruz. Yedek alma sıklığını, içeriğin ne kadar sık değiştiğine göre belirliyoruz. Kopyaları, sitenin çalıştığı sunucudan ayrı bir yerde saklamak ek bir koruma sağlar. Geri yükleme adımını bir kez deneyerek yedeğin gerçekten işe yaradığını da görüyoruz.

Altyapının yayına alınması ve bakımı

Hazırlanan altyapı, yayın öncesindeki son kontrollerden sonra kullanıma açılır. Bu aşamada her sayfayı bir ziyaretçi gözüyle baştan sona geziyoruz. Bağlantıların çalıştığını, formların doğru adrese ulaştığını ve telefon numarasına dokunulduğunda aramanın başladığını tek tek deniyoruz. Aynı turu farklı tarayıcılarda da tekrarlıyor, yazım hatalarını son bir okumayla ayıklıyoruz. Arama motorlarının siteyi doğru tanıması için sayfa başlıklarını, kısa açıklamaları ve görsellerin alternatif metinlerini de bu aşamada tamamlıyoruz. Eski bir siteden geçiş yapılıyorsa önceki adreslerin yeni sayfalara yönlendirildiğinden emin oluyoruz. Böylece yıllar içinde biriken ziyaretçi yolu kesilmez. Eski sitede sık açılan sayfaların yeni karşılıklarını ayrıca kontrol ediyoruz. Yayın günü alan adının yeni siteye doğru bağlandığını, güvenlik sertifikasının etkin olduğunu ve e-postaların etkilenmediğini kontrol ediyoruz. Yayının ardından gelen ilk mesajları ve aramaları sizinle birlikte izliyoruz. Bir aksaklık görülürse nedenini araştırıp çözüm yolunu sizinle paylaşıyoruz. Bu ilk dönem, sitenin gerçek kullanımda nasıl davrandığını görmek için de değerlidir.

Yayından sonra bakımın önemli bir kısmı içeriği güncel tutmaktır. Ufak bir düzeltme için bile destek beklemek işinizi yavaşlatır. Bu yüzden duyuru yayınlamak, görsel yenilemek ya da çalışma saatlerini değiştirmek gibi işleri sizin yapabileceğiniz bir yönetim paneli kuruyoruz. Paneldeki alanları da teknik değil, gündelik adlarla etiketliyoruz. Ağrı’da uzun süren kış aylarında yol ve hava koşulları çalışma düzeninizi değiştirebilir. Böyle günlerde güncel saatleri ve duyuruları siteye kendiniz ekleyebilmek, müşterinizin boşuna yola çıkmasını önler. Kısa bir duyuru, telefonla tek tek bilgi vermekten daha az zaman alır. Panele yüklenen fotoğrafların otomatik olarak küçültülmesi ise sitenin hızını korur. Teslim sırasında paneli sizinle birlikte kullanıyor, sık yapılan işlemleri adım adım anlatan bir not bırakıyoruz. Ekibinize sonradan katılan biri de bu notla aynı işlemleri öğrenebilir. Panel kullanıcılarına yalnızca işlerine gereken yetkileri tanımlamak güvenliği destekler. Sayfa düzenini etkileyen yapısal değişiklikler ise ayrıca planlanır.

Bakımın bir diğer yanı, sitenin nasıl kullanıldığını izlemektir. Hangi sayfaların okunduğu ve ziyaretçilerin nerede ayrıldığı ölçüm araçlarıyla görülebilir. Bu araçları kişisel verileri koruyan ayarlarla kuruyoruz. Çerez bildirimini de yasal gerekliliklere uygun biçimde ekliyor, kullanıcının tercihine saygı gösteren bir düzen oluşturuyoruz. Örneğin iletişim sayfasına gelip formu doldurmadan ayrılan çok kişi varsa, formun uzunluğunu yeniden düşünürüz. Az okunan bir hizmet sayfası ise başlığının ya da menüdeki yerinin değişmesi gerektiğini gösterebilir. Kararları tek bir günün verisine değil, belirli bir döneme bakarak veriyoruz. Hız ölçümlerini de aynı dönemlerde tekrarlayıp sitenin zamanla ağırlaşmadığından emin oluyoruz. İyi bir web tasarım çalışması, yayın gününde tamamlanmış sayılmaz; işletmenizle birlikte büyür. Yeni hizmetler, mevsimlik duyurular ve değişen iletişim bilgileri için siteyi düzenli aralıklarla gözden geçirmenizi öneriyoruz. Eklentilerin ve altyapı bileşenlerinin güncellenmesi de bu gözden geçirmelerin bir parçasıdır. İsterseniz bunun için dönemsel bir bakım takvimi oluşturabiliriz.

Web Tasarım Sürecinde Merak Edilen Sorular

Takvim; sayfa sayısına, metin ve fotoğrafların ne zaman hazır olacağına ve onay adımlarına göre şekillenir. Birkaç sayfalık bir tanıtım sitesi ile çok dilli ve kapsamlı bir yapı aynı hızda ilerlemez. Kapsamı netleştirdikten sonra takvimi ilk görüşmede birlikte çıkarıyoruz.

Hazır temalar hızlı bir başlangıç sunar, ancak aynı görünümle başka sitelerde de karşılaşılabilir. Size özel bir tasarım ise işletmenizin ihtiyaçlarına göre şekillenir. Hangisinin uygun olduğuna bütçenizi, içerik yapınızı ve ileriye dönük planlarınızı konuşarak birlikte karar veriyoruz.

Her ikisinin de işletmeniz adına kayıtlı olmasını öneriyoruz. Böylece ileride farklı bir ekiple çalışmak isteseniz bile siteniz üzerindeki hakkınız korunur. Kurulum adımlarında size yol gösteriyor, erişim bilgilerini teslimde size bırakıyoruz.

Elinizdeki metin ve fotoğraflarla başlayabiliriz; eksik kalan bölümler için sizinle görüşerek taslak metinler hazırlıyoruz. Fotoğraf konusunda neyin çekilmesi gerektiğini birlikte listeliyoruz. Web tasarım sürecinde içerik ve görünüm birlikte ilerlediğinde ortaya daha tutarlı bir sonuç çıkar.

Evet. Metin, fotoğraf ve duyuru gibi günlük değişiklikleri panelden kendiniz yapabilirsiniz. Yeni bir bölüm eklemek ya da sayfa düzenini değiştirmek gibi daha kapsamlı istekler ise ayrı bir çalışma olarak ele alınır. Bu tür çalışmaların kapsamını önceden konuşuyoruz.

Bu, mevcut sitenin altyapısına ve içeriğinin güncelliğine bağlıdır. Altyapı sağlam ve içerik büyük ölçüde doğruysa görünümü yenilemek yeterli olabilir. Eski ve güncellenemeyen bir sistemde ise baştan kurmak uzun vadede daha az zahmet çıkarır. Mevcut siteyi inceledikten sonra size gerekçeli bir öneri sunuyoruz.